De Elzas

Onlangs kreeg ik de vraag of ik wat over de Elzas wilde schrijven. Hieraan geef ik graag gehoor, dus bij deze een blog over het Franse wijngebied de Elzas. De Elzas is een wijngebied in het noordoosten van Frankrijk. De Elzas begint boven Straatsburg en eindigt iets onder Mulhouse en wordt van ingeklemd door de Vogezen in het westen en de Rijn in het oosten.  Vanuit Nederland prima te bereiken. Met de auto ben je er in een uur of 4. Voor een weekend leuk om te bezoeken, want het is een mooie Duits aandoende streek met veel oude dorpjes.

Maar nu over wijn! In de Elzas wordt vooral witte wijn gemaakt. Er worden namelijk 6 witte druivensoorten gebruikt en maar 1 rode druivensoort. Eigenlijk zijn er nog een paar andere (kleine) druivensoorten aangeplant, maar die tellen we voor het gemak niet mee. De druivensoorten in de Elzas zijn de volgende:

Pinot Blanc
Levert eenvoudige toegankelijke wijn op met tonen van peer en perzik. Niet heel moeilijk, maar wel lekker op een terras en heerlijk bij asperges.

Pinot Gris
Pinot Gris, voorheen Tokay,  is een moeilijk te verbouwen druivensoort. Wanneer de wijnboer zijn best doet maakt hij een wijn die een stuk aromatischer en uitgesproken van smaak is dan zijn broertje Pinot Blanc. Vaak is deze wijn zoetig en heeft het tonen van ananas en rijpe peer.

Pinot Noir
De enige rode druif die in de Elzas gebruikt wordt. Pinot Noir levert een frisse lichte rode wijn op met tonen van kersen en aardbeien. Pinot Noir is van zichzelf licht van kleur en in de Elzas vaak nog lichter en daardoor lijken ze wel eens op rosé. Pinot Noir uit de Elzas kan zelfs iets gekoeld gedronken worden, zo rond de 14 graden.

Riesling
Wat mij betreft het beste wat er in de Elzas verbouwd wordt. Een stuk frisser dan de andere druiven in de Elzas. Heeft tonen van appel, ananas, citrus en honing. Het aardige van Riesling is dat de wijn hiervan nog jaren kan ontwikkelen en dus beter wordt. Er zijn verhalen van Riesling wijnen die zelfs na 100 jaar nog drinkbaar zijn. Lang niet alle Riesling kan meerdere jaren ontwikkelen, maar er zijn betaalbare exemplaren verkrijgbaar bij de betere wijnwinkel.

Muscat
De wijn van de Muscat is een van de weinige wijnen die ook daadwerkelijk naar druiven ruikt en proeft. In de Elzas maakt men droge Muscat, niet te verwarren met zoete dessertwijn als bijvoorbeeld Muscat de Beaumes de Venise. Wel lekker fris, tonen van appel, druiven, beetje grassig en (toch) een klein zoetje. Gewoon lekker op het terras drinken in de zomer!

Gewürztraminer
De meeste aromatische van het stel, dus veel geur en veel smaak. Heeft tonen van bloemen, roosjes, een beetje snoepjesachtig, lychees en een duidelijk zoetje. Door de geconcentreerde smaak en het zoetje kan deze wijn prima met wat pittiger Oosters eten gecombineerd worden.

Sylvaner
De meest saaie druif in de Elzas. De wijn hiervan is vlak en niet bijzonder spectaculair. Ik meen me te herinneren dat iemand Sylvaner ooit aanprees bij doperwten. Zegt genoeg!

Samenstelling van de wijn
De meeste wijnen die in de Elzas gemaakt worden zijn monocépage wijnen. Dat wil zeggen dat de wijn van één druivensoort gemaakt is. Wijnen uit, bijvoorbeeld, de Bordeaux en de Rhone vallei bestaan vaak uit combinaties van meerdere druiven. Edelzwicker is de naam voor de wijn in de Elzas die bestaat uit meerdere druivensoorten. Deze wijn is eenvoudig en wordt veelal lokaal gedronken.

Grand Cru
De betere wijnen uit de Elzas zijn de zogenaamde Grand Cru wijnen. Deze wijnen komen van de betere wijngaarden. Van deze betere wijngaarden zijn er in de Elzas 50, die met name gelegen zijn op hellingen tegen de Vogezen aan. Hierdoor krijgen de druiven per dag meer zon en levert het betere wijn op. Volgens de AOC mag men op Grand Cru wijngaarden enkel Riesling, Pinot Gris, Gewürztraminer en Muscat verbouwen. Officieel is er nog een klein stukje Grand Cru wijngaard met Sylvaner druiven, maar dit wordt zelfs door de lokale wijnboeren afgedaan als een rariteit. Een Grand Cru wijn herken doordat er Appellation Alsace Grand Cru Controllee op de fles staat.

Mousserend
Mousserende wijn maken ze in Elzas ook. Deze wijn heet Cremant d’Alsace. Deze Cremant mag van alle druivensoorten in de Elzas gemaakt worden. Dus ook van Pinot Noir, waarvan Rosé Cremant gemaakt wordt. De manier waarop ze deze wijn maken is vergelijkbaar met de manier waarop Champagne gemaakt wordt, namelijk: Methodé Traditionelle. In een volgende blog zal ik meer vertellen over deze manier van wijn maken. Een Cremant d’Alsace wijn herken doordat er Appellation Cremant d’Alsace Controllee op de fles staat.

Dessertwijn
Door de druiven, in het najaar, langer dan normaal aan de stokken te laten hangen verdampt een deel van het water in de druif en neemt de concentratie aan suikers toe. Van deze druiven wordt dessertwijn gemaakt. De druiven die hiervoor gebruikt mogen worden zijn dezelfde als toegestane wijnen op Grand Cru wijngaarden. Deze wijn wordt Vendange Tardive genoemd. Dessertwijn uit de Elzas drink je gekoeld.

Er wordt in de Elzas ook wijn gemaakt van edele rotting (zie andere blog). Deze heet Selection de grains nobles. Deze heeft een hoger suiker gehalte dan de Vendange Tardive, maar is een ook stuk verfijnder. Deze dessertwijn kan door het hoge suikergehalte lang bewaard worden en kan door de jaren heen zelfs beter worden.

Eten in de Elzas
De Elzasser zuurkool is toch wel het bekendste gerecht van de Elzas. Een eenvoudig, maar heerlijk, gerecht van speciaal bereide zuurkool, met aardappel, spek, worst en casselerrib. Hierbij kan het beste Riesling gedronken worden. Munsterkaas is een pittige kaas met rode korst. Officieel afkomstig uit de Vogezen, maar prima te combineren met wijn uit de Elzas en dan bij voorkeur Gewürztraminer. Ganzenlever, Foie Gras in het Frans, wordt ook veel in de Elzas gegeten. Ganzenlever heeft een uitgesproken smaak en daarbij hoort zoete wijn. Bij ganzenlever dus een Vendange Tardive of Selection de grains nobles.